ALEKSANDER LIPATOW

ROSJA - MOSKWA

Lipatov Aleksander
ALEKSANDER LIPATOW

Aleksander Lipatow, rosyjski slawista i polonista, politolog, historyk, doktor habilitowany, profesor Rosyjskiego Państwowego Uniwersytetu Humanistycznego.

Urodził się 6 czerwca 1937 roku w Dniepropetrowsku (obecnie Dniepr). W latach 1957-1958 studiował na Wydziale Filologicznym Moskiewskiego Uniwersytetu Państwowego im. M.W. Łomonosowa, a następnie na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego. W 1962 r. ukończył UW z tytułem magistra. W 1965 r. ukończył studia doktoranckie Moskiewskiego Uniwersytetu Państwowego, a rok później obronił pracę doktorską zatytułowaną Powieści Ignacego Krasickiego i ich rola w rozwoju tego gatunku w literaturze polskiej. Na podstawie rozprawy Kształtowanie się powieści polskiej i literatury europejskiej: Średniowiecze. Odrodzenie. Barok. w 1989 roku uzyskał stopień doktora habilitowanego nauk humanistycznych. Od 1965 roku pracuje w Instytucie Słowianoznawstwa Rosyjskiej Akademii Nauk.

Bada ogólne wzory historii literatury i kultur słowiańskich. Interesują go też zagadnienia dotyczące percepcji stereotypów narodowych oraz  korelacja mentalności narodowej i struktury państwowo-prawnej. Jest członkiem prezydium Międzynarodowego Kongresu Slawistów i członkiem Rady Naukowej polskich czasopism „Studia Rossica”.

  • Возникновение польского просветительского романа: проблемы национального и общеевропейского 1974.
  • Формирование польского романа и европейская литература: Средневековье. Возрождение. Барокко 1977.
  • Słowiańszczyzna – Polska – Rosja: Studia o literaturze i kulturze, Izabelin 1999.
  • Rosja – Polska: konfrontacja i grawitacja. Literatura. Kultura. Polityka, Toruń 2003.
  •  Исторический роман: общие закономерности и национальная специфика (русско-польские типологические параллели XVIII – середины XIX века) w: Славяноведение 1993, nr 3.
  •  Мицкевич и Пушкин: образ на фоне историографии и историософии, w: Поляки и русские: взаимопонимание и взаимонепонимание 2000.
  •  Россия и Польша: «домашний спор» славян или противостояние менталитетов? w: Поляки и русские: взаимопонимание и взаимонепонимание 2000.
  • Польскость в русскости: разнонаправленный параллелизм восприятия культуры западного соседа (государство и гражданское общество), w: Россия – Польша: образы и стереотипы в литературе и культуре 2002.
  • Историческое раздвоение польской культуры: инволюция сарматизма и эволюция европеизма, w: Творчество Витольда Гомбровича и европейская культура 2006.
  •  Глобализация – этнизация: этнокультурные и этноязыковые процессы [pl. Globalizacja – etnizacja: procesy etnokulturowe i etnolingwistyczne)] 2006
  • Две проекции национального восприятия: Польша глазами Пушкина – Россия глазами Мицкевича, w: Россия в глазах славянского мира 2007.
  • Польша, w: Идеи в России, t. 7, 2007.
  • Россия в глазах славянского мира [pl. Rosja oczami słowiańskiego świata], 2007
  •  Стереотипы национальной рецепции, или Почему русские и поляки не понимают друг друга, w: Польско-российские отношения 2009.
  • Польша в советской пропаганде и культурной политике, w: Польша и Вторая мировая война 2010.
  • Универсальное и национальное (казус Гоголя), w: Н.В. Гоголь и славянские литературы 2012.
  • Rosja i Polska: domowy spór Słowian czy konflikt mentalności?, „Napis” 2000, t. 6.

Jest założycielem polonistyki na Rosyjskim Państwowym Uniwersytecie Humanistycznym w Moskwie. Jest autorem ponad pięciuset prac naukowych. To slawista o szerokich zainteresowaniach naukowych, badacz literatury polskiej i innych literatur słowiańskich w kontekście europejskim, zagadnień teorii literatury, problematyki antropologii historycznej, kultury i cywilizacji europejskiej. Zajmuje się głównie historią literatury i kulturą polską we wspólnym kontekście europejskim oraz stosunkami polsko-rosyjskimi.

Został odznaczony Medalem Komisji Edukacji Narodowej. Jest też laureatem nagrody im. Jana Kochanowskiego przyznawanej przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Studiów Polonistycznych.

Przewiń do góry